Wyobraźmy sobie spotkanie projektowe. Dostawca pokazuje gotowy kontener z bateriami i mówi: „Przywozimy kompletny produkt”. Architekt widzi również działkę, posadowienie, instalacje i dojazdy. Rzeczoznawca pyta o ochronę przeciwpożarową. Wszyscy rozmawiają o tej samej inwestycji, ale każdy zaczyna od innej części.
Chciałbym na chwilę zatrzymać tę rozmowę. Zanim zaczniemy ustalać dokumenty i szczegóły zabezpieczeń, odpowiedzmy na pytanie: co właściwie projektujemy — dostarczany kontener czy całą inwestycję, w której będzie pracował?
Nie piszę o magazynach energii w domach jednorodzinnych ani o bateriach w garażach czy piwnicach. Zajmuję się stacjonarnymi magazynami realizowanymi jako przedsięwzięcia przemysłowe lub sieciowe, wraz z infrastrukturą. Taki zakres przyjmuję, mówiąc tutaj o magazynach wielkoskalowych. Nie ustanawiam progu pojemności ani nowej definicji prawnej. Skrót BESS pochodzi od Battery Energy Storage System i oznacza bateryjny system magazynowania energii.
Producenci już przewidują zabezpieczenia.
Nie zaczynałbym od sporu, czy BESS jest bezpieczny. Zajrzałbym do dokumentacji producentów i zapytał, co sami przewidzieli na wypadek zagrożenia. Wtedy rozmowa przestaje być wymianą ogólnych zapewnień.
Sunwoda w komunikacie z 13 września 2023 r., przedstawiającym NoahX 2.0, opisuje zabezpieczenie gaśnicze na poziomie pakietów bateryjnych, czyli zespołów ogniw. Wskazuje także rozwiązania dotyczące odprowadzania gazów palnych i odciążania wybuchu. To opis funkcji podany przez producenta, a nie dopisany przez polskiego projektanta. [1]
Sungrow w opracowaniu „Liquid-Cooled PowerTitan 2.0 Battery Energy Storage System — White Paper”, wydanym przez Sungrow Americas w 2024 r., opisuje detekcję dymu i temperatury oraz centralę sygnalizacji pożarowej. W części 5.2 pokazuje również opcjonalną instalację tryskaczową i detekcję gazów współpracującą z wyciągiem powietrza. Dokument dotyczy określonego rynku i konfiguracji; nie można
przypisać całego tego wyposażenia każdej dostawie. [2]
BYD w karcie „MC Cube-T BESS”, na stronie drugiej, wskazuje system wykrywania i alarmowania pożarowego. Warto przeczytać nie tylko nagłówek wiersza tabeli, lecz także jego treść. Choć wiersz dotyczy ochrony gaśniczej, zapis potwierdza detekcję i alarmowanie, nie konkretną instalację gaśniczą.
Wykorzystana karta jest kopią dokumentu producenta udostępnioną w serwisie ENF. [3]
Nie porównuję skuteczności tych produktów i nie oceniam zgodności konkretnych dostaw z polskimi wymaganiami. Materiał publiczny pokazuje deklarowaną funkcję, ale nie zastępuje dokumentacji wybranego wariantu. Nie musimy wymyślać producentom zabezpieczeń. Musimy ustalić, jak zastosować te, które przewidzieli. [1] [2] [3]
„Przecież samochód elektryczny też ma baterię”
Ma, ale podobna bateria nie oznacza takiego samego sposobu oceny całego rozwiązania. Samochód i jego wyposażenie podlegają odrębnemu systemowi homologacji. Krajowe ramy określa ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia (Dz.U. z 2023 r. poz. 919, z późn. zm.). Nie jest to ta sama podstawa oceny co przepisy dotyczące instalacji w obiekcie budowlanym. [4]
W homologacji pojazdu istotne są nie tylko wymagania techniczne, ale również odpowiedzialność producenta za zgodność produkcji. [4] Nie oznacza to jednak, że stacjonarne magazyny energii pozostają bez własnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa, badań i dokumentacji. Podlegają innemu systemowi oceny. [9]
Przy magazynie energii chciałbym więc ustalić: jaki produkt i jaka konfiguracja zostały ocenione, jakie dokumenty to potwierdzają oraz kto odpowiada za dostarczone rozwiązanie. Następnie trzeba odpowiedzieć na kolejne pytanie: kto odpowiada za jego prawidłowe powiązanie z pozostałymi częściami inwestycji? Odpowiedzialność nie może zniknąć pomiędzy dostawą gotowego kontenera a projektem jego zastosowania.
Wróćmy na działkę. Ustawiamy kontenery, wykonujemy posadowienie, instalacje, zagospodarowanie terenu i dojazdy. Informacja, że urządzenia powstały w fabryce i można je przewieźć, nie rozstrzyga jeszcze kwalifikacji przedsięwzięcia. Nie rozstrzyga jej również samo porównanie do samochodu.
Nie twierdzę przy tym, że każdy kontener jest budynkiem. Art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 524, z późn. zm.) rozróżnia m.in. budynki, budowle i urządzenia budowlane. Kwalifikację trzeba ustalić dla konkretnego rozwiązania. Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane wymaga projektowania i budowania zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, z zapewnieniem bezpieczeństwa pożarowego. [5]
Podobieństwo technologii nie znosi różnicy między oceną pojazdu a oceną inwestycji budowlanej. Nie potrzebujemy przy tym uproszczenia „każdy BESS to budynek”. Potrzebujemy poprawnej kwalifikacji i konsekwentnego zastosowania właściwych wymagań — odrębnie dla każdej inwestycji. [4] [5]
Ustawa i warunki techniczne to nie to samo
Na spotkaniu pada następne zdanie: „Nowe warunki techniczne dla magazynów energii przecież nie weszły”. To ważna uwaga, ale wymaga rozdzielenia dwóch spraw: zmian w ustawie i prac nad szczegółowymi wymaganiami technicznymi.
Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy — Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847) weszła w życie zasadniczo 7 stycznia 2026 r. Dodanie definicji magazynu energii elektrycznej miało odroczony termin: 20 września 2026 r. Nie znaczy to, że dopiero wtedy pojawił się obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego takich inwestycji. [6] [5]
W komunikacie z 18 września 2026 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii informowało o dalszych pracach nad nowymi warunkami technicznymi. Dla konkretnej inwestycji trzeba sprawdzić przepisy przejściowe, w tym art. 102a i 102b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane. Możliwość sporządzenia projektu według wcześniejszych przepisów, przewidziana w art. 102a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane, wiąże się ze złożeniem organowi oświadczenia inwestora. Nie jest bezwarunkowym
przedłużeniem wszystkich wcześniejszych zasad. [7] [5]
Z tej sytuacji wyciągam dwa wnioski. Nie można stosować projektowanych wymagań tak, jakby już obowiązywały. Nie można też z faktu trwania prac legislacyjnych wyprowadzać zwolnienia z pozostałych obowiązków. Projekt nowych przepisów nie jest prawem. Brak nowej szczegółowej „recepty” nie oznacza jednak braku reguł. [5] [7]
Czy organ musi zaprojektować zabezpieczenie?
Pomocne rozróżnienie znajduję w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2025 r., sygn. II OSK 1238/23. To orzeczenie prawomocne, dotyczące innego rodzaju obiektu, nie magazynu energii. [8]
W wysokościowym budynku zamieszkania zbiorowego przedsionki pomiędzy klatkami schodowymi a korytarzami nie miały zabezpieczenia przed zadymieniem. Państwowa Straż Pożarna nakazała je wykonać. Spółka wystąpiła później o stwierdzenie nieważności decyzji, wskazując między innymi zbyt ogólne określenie obowiązku i jego niewykonalność. [8]
W tej sprawie obowiązek wynikał wprost z § 246 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu właściwym dla sprawy. To istotne: sąd nie rozpatrywał nakazu pozbawionego podstawy prawnej. [8]
NSA oddalił skargę kasacyjną. Możliwość wyboru różnych rozwiązań technicznych nie oznaczała trwałej niewykonalności nakazu. Szczegóły miały zostać określone w projekcie, we współpracy z rzeczoznawcą. Znaczenie miało również to, że spółka przystąpiła już do realizacji obowiązku. [8]
Nie przenoszę wymagania dla przedsionków na BESS. Wyrok pomaga natomiast odróżnić wymagany efekt od technicznego sposobu jego osiągnięcia. Dla magazynu podstawy obowiązków szukamy w przepisach właściwych dla inwestycji, w tym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane. Sam ten przepis nie określa jednakowego zestawu czujek, wentylacji i gaszenia dla każdego kontenera. [5] [8]
Brak szczegółowej recepty nie zwalnia z zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego. Nie upoważnia też do narzucania dowolnych zabezpieczeń bez wykazania ich podstawy i przydatności. To wniosek autora z zestawienia obowiązku ustawowego z opisanym rozróżnieniem, nie dodatkowy nakaz sądu dotyczący BESS. [5] [8]
Co chciałbym ustalić przy stole projektowym?
Nie zaczynałbym od żądania dodatkowej instalacji. Najpierw chciałbym wiedzieć, jaka konfiguracja rzeczywiście trafi na działkę, jakie zabezpieczenia obejmuje dostawa i jaką funkcję mają pełnić. Potem: na jakiej podstawie dobrano rozwiązania dla całej inwestycji i kto odpowiada za powiązanie części dostarczanych przez różne firmy.
Przyjmijmy nawet, że projektant zakwalifikował daną strefę jako PM, czyli produkcyjno-magazynową, i ustalił, że określony system nie jest w niej obligatoryjny. Pozostaje pytanie o wyposażenie, które producent mimo to przewidział. Nie rozstrzygniemy go samą literą na planie ani ogólnym zapewnieniem o bezpieczeństwie produktu.
Jako rzeczoznawca ds. wyrobów budowlanych nie chcę projektować magazynów energii od nowa. Chcę wiedzieć, co jest przedmiotem oceny i gdzie kończy się dokumentacja dostawy, a zaczyna projekt jej zastosowania. Wtedy rozmowa o zabezpieczeniach przestaje być sporem o to, czy ktoś „straszy bateriami”. Staje się rozmową o konkretnej inwestycji.
Kontener może przyjechać gotowy. Odpowiedź na pytanie, jak bezpiecznie zastosować go na konkretnej działce, musi wynikać z projektu tej inwestycji.
Drugi artykuł cyklu: „Dobrowolne zabezpieczenie BESS. Czy dokumenty też są dobrowolne?” Stan prawny przyjęty w opracowaniu: 4 października 2026 r. Artykuł przedstawia stanowisko autora. Sytuacje projektowe opisane jako wyobrażone służą objaśnieniu problemu; nie są oceną zgodności konkretnej inwestycji.
Źródła i przypisy
Źródła przyporządkowano do tej części cyklu; numeracja jest odrębna dla każdego artykułu. Stan prawny i status orzeczeń zachowano na 4 października 2026 r., zgodnie z opracowaniem źródłowym „Czujka, centrala, gaszenie. Co zmienia kontener z bateriami?”.
[1] Sunwoda Energy, „Sunwoda Energy Unveils 4.17MWh/5MWh Liquid Cooling BESS NoahX 2.0 at RE+2023”, komunikat producenta z 13 września 2023 r.; akapit o zabezpieczeniu gaśniczym na poziomie pakietu oraz odprowadzaniu gazów i odciążaniu wybuchu.
[2] Sungrow Americas, „Liquid-Cooled PowerTitan 2.0 Battery Energy Storage System — White Paper”, 2024, część 5.2, s. 08 (10. strona pliku PDF). Dokument opisuje m.in. detekcję dymu/temperatury, centralę FACP i opcje wyposażenia. Opis dotyczy wskazanego dokumentu i rynku, nie każdej dostawy.
[3] BYD Energy Storage, „MC Cube-T BESS”, karta produktowa, s. 2, tabela „System Parameters”, wiersz „Fire suppression system”: „With fire detection and alarm system”. Kopia dokumentu producenta udostępniona w serwisie ENF; brak datywydania na wykorzystanej karcie.
[4] Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia (Dz.U. z 2023 r. poz. 919, z późn. zm.), art. 1 i dalsze przepisy określające zakres systemów homologacji. Przywołanie służy odróżnieniu reżimu pojazdów od reżimu inwestycji budowlanej. Odpowiedzialność producenta za homologację i zgodność produkcji: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. UE L 151 z 14.6.2018, s. 1–218, z późn. zm.), art. 13 ust. 1–2.
Tekst ustawy — ELI | Odpowiedzialność producenta — EUR-Lex
[5] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 524, z późn. zm.). Przywołano: art. 3, w tym pkt 27; art. 5 ust. 1, w szczególności pkt 1 lit. b; art. 102a i 102b. Wykorzystano tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 10 września 2026 r., obejmujący również przepisy wchodzące w życie 20 września 2026 r.
[6] Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy — Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847): art. 1 pkt 1 lit. c oraz przepis określający termin wejścia w życie. Zasadnicze wejście w życie: 7 stycznia 2026 r.; dodanie definicji magazynu energii elektrycznej: 20 września 2026 r.
Metryka aktu i tekst ogłoszony — ELI
[7] Ministerstwo Rozwoju i Technologii, „Komunikat Ministerstwa Rozwoju i Technologii dotyczący prac nad rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych”, 18 września 2026 r. Źródło informacji o trwających pracach; podstawę prawną rozwiązania przejściowego stanowią przepisy ustawy, nie sam komunikat.
[8] Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 października 2025 r., sygn. II OSK 1238/23; orzeczenie prawomocne, oddalenie skargi kasacyjnej. CBOSA, uzasadnienie: postępowanie nieważnościowe dotyczące nakazu zabezpieczenia przedsionków, § 246 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz dobór rozwiązania w projekcie. Powiązane orzeczenie: WSA w Warszawie, 27 stycznia 2023 r., VII SA/Wa 1742/22. Wnioski dotyczące BESS są analogią autora.
Orzeczenie i metadane — CBOSA
[9] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniające dyrektywę 2008/98/WE i rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz uchylające dyrektywę 2006/66/WE (Dz.U. UE L 191 z 28.7.2023, s. 1–117, z późn. zm.), art. 12 i załącznik V: bezpieczeństwo stacjonarnych systemów magazynowania energii, wymagane testy i dokumentacja.
Wymagania dla baterii stacjonarnych — EUR-Lex
Jarosław Wiche
